How did I miss that one — don’t miss the nextHowDidIMissThat.com

569 upcoming events

← Events · Utrecht · Poznań

Poster: Gotyk w Wielkopolsce 1936/2026

Exhibitions · Exhibition

Gotyk w Wielkopolsce 1936/2026

  • Exhibitions

→

Show 10 AM

Muzeum Narodowe w Poznaniu
al. Marcinkowskiego 9, Poznań

Share

Know someone who’d be interested?

WhatsApp (opens in a new tab) Email

Every Thursday, the best shows of the weekend in Poznań, by email. Get the newsletter

Wystawa „Gotyk w Wielkopolsce 1936/2026” opowiada o ekspozycji, która odbyła się w naszym gmachu muzealnym w 1936 roku. „Wielkopolska plastyka gotycka” była wówczas pierwszą samodzielną prezentacją średniowiecznych rzeźb i malowideł w Muzeum Wielkopolskim i jedną z pierwszych wystaw tego rodzaju w Polsce. Będzie to opowieść o tym, jak w ciągu 90 lat zmieniło się nasze spojrzenie na sztukę średniowieczną, a przy tym niepowtarzalna okazja, aby zobaczyć z bliska gotyckie rzeźby i malowidła – również te, które na co dzień znajdują się w kościołach Wielkopolski.

Studenci-organizatorzy wystawy podczas wycieczki naukowej, Monachium 1935 r. Niższy rząd od lewej: Kazimierz Kowalski, Szczęsny Dettloff, Kazimierz Alkiewicz, Halina Niklewicz, Katarzyna Pajzderska, Barbara Dembińska, Halina Waga. Wyższy rząd od lewej: Gwido Chmarzyński, Janusz Rejman, Przemysław Michałowski, Janusz Powidzki (kuca), Eugeniusz Krygier, Zdzisław Kępiński; Archiwum Audiowizualne Wydziału Nauk o Sztuce

Naukowy ferment i studencka przyjaźń

Za organizacją wystawy „Wielkopolska plastyka gotycka” w 1936 roku stali dwudziestokilkuletni studenci historii sztuki Uniwersytetu Poznańskiego, pracujący pod okiem swojego mistrza, ks. prof. Szczęsnego Dettloffa.

Pełni pasji młodzi badacze ruszyli w teren w poszukiwaniu gotyckich zabytków. Odwiedzili przeszło 150 kościołów diecezji poznańskiej, a w ponad 100 z nich odnaleźli zapomniane zabytki plastyki gotyckiej. Tak rozpoczął się nowy rozdział w badaniach nad średniowiecznym dziedzictwem regionalnym.

Dwa momenty w czasie, dwa spojrzenia na gotyk

Wystawa „Gotyk w Wielkopolsce 1936/2026” składa się z dwóch części: archiwalnej i zabytkowej.

Pierwsza część przenosi nas w czasie do Wielkopolski w 1936 roku. Opowiada historię przełomowej ekspozycji „Wielkopolska plastyka gotycka” i przybliża powojenne losy obiektów. Jest punktem wyjścia do narracji o zmieniających się metodach badań, sposobach rozumienia sztuki średniowiecznej i podejściu do ochrony zabytków.

Druga część oddaje głos samym zabytkom, które przez dziewięćdziesiąt lat żyły własnym życiem: niektóre zostały przemalowane, inne – przeciwnie, uwolniono spod grubych warstw późniejszych ingerencji.

Wystawa „Wielkopolska plastyka gotycka”, 1936 r.; na pierwszym planie Halina Niklewicz w trzeciej sali ekspozycyjnej; Archiwum Muzeum Narodowego w Poznaniu

Zabytki w kulcie, obiekty w muzeum

Wszystkie dzieła zaprezentowane na wystawie powstały w określonym celu: miały służyć religii, objaśniać tajemnice wiary i przybliżać do prawd zapisanych w Biblii. Były związane z konkretnymi przestrzeniami sakralnymi i wpisane w rytm czasu liturgicznego.

W 1936 roku, po zakończeniu wystawy, zmienił się los większości z nich. Z kościelnych wnętrz obiekty trafiły do sal muzealnych. To z pozoru proste przemieszczenie, dokonane przede wszystkim z myślą o ich ochronie, zmieniło jednak ich status i sposób funkcjonowania.

Katalog wystawy „Wielkopolska plastyka gotycka”, 1936 r.

Kościan, Zesłanie Ducha Świętego (retabulum); warsztat Mistrza Pentaptyku z Gościszowic, 1507; udostępnione dzięki uprzejmości Parafii pw. Wniebowziętej Najświętszej Marii Panny w Kościanie

Burzliwe losy gotyckich skarbów

Na wystawie zderzamy ze sobą dwa różne porządki:

Zabytki, które pozostały w kościołach noszą ślady upływu czasu, nawarstwiających się ingerencji, zmieniającej się wrażliwości estetycznej i dostosowywania do przekształcających się wnętrz świątyń. Są „żywe”, bo wpisane w rytm współczesnej pobożności. Wystawa jest rzadką okazją, by przyjrzeć się im z bliska.

Obiekty przechowywane w muzeach: ich czas w pewnym sensie zatrzymał się w 1936 roku. Wyjęte z pierwotnego kontekstu, funkcjonują dziś przede wszystkim jako dzieła sztuki analizowane przez badaczy pod kątem stylu, formy czy autorstwa.

Dziś, bogatsi o nową wiedzę i zaawansowane metody konserwatorskie, możemy spojrzeć na nie ponownie.

Kuratorka wystawy dr Patrycja Łobodzińska:

„Każdy z zabytków ma własną biografię. Niektóre giną, inne powracają, kolejne zmieniają miejsca przechowywania, odzyskują dawny wygląd, a jeszcze inne czekają długie lata, by wreszcie ktoś je dostrzegł. Dziewięćdziesiąt lat po Wielkopolskiej plastyce gotyckiej dzieła te ponownie spotykają się w muzealnej przestrzeni. Tym razem jako świadkowie przeszłości, którzy opowiadają o własnych, niekiedy zaskakujących losach„.

Prochy, Rodzina Najświętszej Marii Panny; warsztat wielkopolski, ok. 1500; udostępnione dzięki uprzejmości Parafii pw. Św. Mikołaja w Prochach

Głuchowo, Męczeństwo św. Apolonii; warsztat wielkopolski (poznański?), 150-1510; Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu, nr inw. MAdP 8149A

Dębno nad Wartą, Chrystus Bolesny i Matka Boża Bolesna; warsztat krakowski (?), ok. 1510 (?); udostępnione dzięki uprzejmości Parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Dębnie nad Wartą

Dyrektor Muzeum Narodowego w Poznaniu Tomasz Łęcki: „Mam nadzieję, że prezentacja odnowi w odwiedzających poczucie, jak wielkie i nieprzemijające znaczenie mają sztuki plastyczne sprzed 500 i więcej lat. Jestem przekonany, że wystawa uświadomi, iż to poruszające piękno dostępne jest w poznańskich instytucjach – Muzeum Archidiecezjalnym i Muzeum Narodowym, a także w wielu wielkopolskich kościołach. Niechże to napawa dumą i umacnia poczucie odpowiedzialności wśród opiekujących się dziełami i obcujących z nimi jako obiektami kultu”.

Kuratorka wystawy: dr Patrycja Łobodzińska

Projekt identyfikacji graficznej: dr Agata Kulczyk

Aranżacja wystawy: Pracownia Projekt 007

Bilet normalny – 30 zł

Bilet ulgowy – 20 zł

Dzieci poniżej 8. roku życia wchodzą bezpłatnie

Bilet dla grup szkolnych wykupujących lekcję muzealną (od 10 os.) – 10 zł

Zakup biletu wstępu na wystawę czasową upoważnia do zakupu biletu wstępu na wystawę stałą do Galerii Malarstwa i Rzeźby w Gmachu Głównym MNP z rabatem w wysokości 50% od ceny regularnej.

Bilety są już dostępne w kasie muzeum przy Alejach Marcinkowskiego 9 oraz online na platformie sprzedaży biletów ToBilet.

Program wydarzeń towarzyszących dostępny tutaj.

Informacje na temat dostępności znajdziesz tutaj.

HowDidIMissThat.com is an independent listing and does not organize this event.

Stay in the loop

Stay in the loop

The weekend newsletter

Every Thursday, the best shows of the coming weekend in your city, in one email. Free, and you can unsubscribe in one click.

Your email is used for this newsletter only. Privacy

Follow us on Facebook

The shows we spot, right in your feed.

Nothing from Facebook loads until you click.